Τσουνάμι ανατιμήσεων: Αυξήσεις 10%-15% σε είδη πρώτης ανάγκης, σε ποια προϊόντα θα ανέβουν οι τιμές και γιατί
Σημαντικές αυξήσεις τιμών σε πολλά προϊόντα προωθούν πολυεθνικές εταιρείες προκειμένου να προστατεύσουν τα μεγέθη τους από το αυξημένο κόστος των πρώτων υλών και των μεταφορικών.
Όπως αναφέρει το imerisia.gr, από την ελληνική λιανική αγορά τροφίμων, πολυεθνικές εταιρείες έχουν ήδη περάσει ορισμένες αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων τους στα ράφια των σούπερ μάρκετ, ενώ περισσότερες αναμένεται να γίνουν ορατές μέσα στο φθινόπωρο, ενώ από την πλευρά των εγχώριων προμηθευτών δεν έχουν παρατηρηθεί κάποιες αξιοσημείωτες μεταβολές.
Σύμφωνα άλλωστε με το Γραφείο Ερευνας Αγοράς IRI και τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, στις τιμές φυτικής και ζωικής παραγωγής και γενικά σε 10 κατηγορίες τροφίμων, καταγράφηκε τον Αύγουστο του 2021 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο του 2020, αύξηση 4,6%. Οπως ανέφερε ο κ. Κορκίδης, «πρώτοι στη λίστα των ανατιμήσεων είναι οι “εισαγόμενοι κωδικοί” βιομηχανικών ειδών, με 9,3%. Εχουμε μεγάλες αυξήσεις στη τιμή του φυσικού αερίου, 80%, του πετρελαίου, 40%, στην ηλεκτρική ενέργεια, 30%, στις πρώτες ύλες, ακόμα και στον καφέ, 60%, ενώ ακολουθούν τα εγχώρια προϊόντα και κυρίως τρόφιμα, όπως αρνί και κατσίκι 13%, οπωροκηπευτικά 8%, νωπά ψάρια 7%, φρούτα 5%, τυριά και λάδι 3%».
Περιορισμένες οι αντοχές
Το ανησυχητικό είναι πως πολλά ακόμη προϊόντα από το «καλάθι της νοικοκυράς» ετοιμάζονται να ακολουθήσουν το «ράλι τιμών», που καταγράφεται εδώ και 20 εβδομάδες, δεδομένου ότι οι αντοχές των προμηθευτών για απορρόφηση του επιπλέον κόστους που υφίστανται είναι περιορισμένες.
Παρά το γεγονός ότι δεν είναι εύκολο, οι επιχειρήσεις από την πλευρά τους προσπαθούν στο μέτρο των δυνατοτήτων τους να συγκρατήσουν τις τιμές και να αποτρέψουν οποιαδήποτε μετακύλιση στον τελικό καταναλωτή, αφού γνωρίζουν ότι οι αυξήσεις θα περιορίσουν τον όγκο πωλήσεών τους.
Υψηλότερες τιμές στο β’ εξάμηνο
«Οι πληθωριστικές πιέσεις θα είναι υψηλότερες το δεύτερο εξάμηνο του έτους», ανέφερε ο Hugh F. Johnston, επικεφαλής οικονομικός διευθυντής της PepsiCo, στην τελευταία τηλεδιάσκεψη που πραγματοποίησε η εταιρεία με αναλυτές.
«Η αύξηση των τιμών στις πρώτες ύλες θα μας πλήξει το δεύτερο εξάμηνο του έτους, ενώ θα έχει ισχυρότερη επίδραση το 2022», δήλωσε και η Heineken η οποία χαρακτηριστικά σημείωσε: «αναμένουμε σημαντική αύξηση του κόστους το οικονομικό έτος 2022 -από τον Ιούλιο 2021 έως τον Ιούνιο 2022- το οποίο, μαζί με την αύξηση του κόστους μεταφοράς, θα έχει αντίκτυπο 1,9 δισ. δολαρίων μετά τη φορολογία», κάνοντας εκτίμηση για μειωμένο λειτουργικό περιθώριο κέρδους στο β’ εξάμηνο του 2021 συγκριτικά με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα.
Υψηλός πληθωρισμός
Η Nestlé επισήμανε ότι το κόστος πώλησης των προϊόντων της θα αυξηθεί κατά 4% φέτος, ενώ η Danone κατέγραψε πληθωρισμό 7% το πρώτο εξάμηνο του έτους, ο οποίος, σύμφωνα με τον CFO της εταιρείας, Jürgen Esser, θα αυξηθεί μία με δύο μονάδες επιπλέον στο δεύτερο εξάμηνο του έτους, αν και η πίεση στο πρώτο εξάμηνο του έτους έχει ήδη κοστίσει 420 μονάδες στο περιθώριο κέρδους.
Η General Mills, ιδιοκτήτρια εταιρεία των Häagen-Dazs, πρόσθεσε ότι ο πληθωρισμός για την εταιρεία έκλεισε στο 4% το οικονομικό έτος 2021, ενώ θα αυξηθεί περαιτέρω, στο 7%, κατά το 2022, το οποίο ξεκίνησε τον περασμένο Ιούνιο.
Μια άλλη μεγάλη εταιρεία τροφίμων, η ισπανική Ebro Foods, κατέγραψε πέρυσι επιπλέον κόστη 60 εκατ. ευρώ λόγω της αύξησης των πρώτων υλών. «Ο πολύ υψηλός πληθωρισμός των πρώτων υλών και του κόστους των υλικών συσκευασίας το 2021 θα σημαίνει 45 εκατ. ευρώ για το ρύζι και 15 εκατομμύρια ευρώ για τα ζυμαρικά», ανέφερε πρόσφατα η εταιρεία
Στο 60% ο δείκτης εμπορευμάτων
Ο δείκτης τιμών εμπορευμάτων Bloomberg βρίσκεται στα επίπεδα των $97, δηλαδή 60% υψηλότερα από τον Μάρτιο του 2020. Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ αυξήθηκε στο 5,4% τον Ιούλιο, στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 13 ετών, ενώ στη ζώνη του ευρώ έφτασε στο 3% τον Αύγουστο (από 2,2% τον Ιούλιο) το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας.
Η αύξηση τροφοδοτήθηκε από το κόστος ενέργειας, αλλά και οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν, ενώ υπήρξαν ασυνήθιστα μεγάλες αυξήσεις και στις τιμές των βιομηχανικών προϊόντων, σύμφωνα με τη Eurostat.
Ειδικότερα, ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή στην Ισπανία αυξήθηκε στο 3,3% σε ετήσια βάση τον Αύγουστο λόγω των τιμών της ενέργειας, η υψηλότερη τιμή σε εννέα χρόνια, ενώ στη Γερμανία είναι 3,4%, το υψηλότερο επίπεδο από το 1993 με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για προσέγγιση του 5% τους επόμενους μήνες.
Μεγάλες αυξήσεις στην τιμή του ψωμιού
Χωρίς να μπουν στην εξίσωση οι ανατιμήσεις στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος- ήδη εδώ και μήνες η επιβάρυνση από τη σχετική ρήτρα σύνδεσης με τις χονδρικές τιμές έχει «τσιμπήσει» τα τιμολόγια ιδιωτών παρόχων- οι καταναλωτές θα βρεθούν μέσα στο επόμενο 15νθήμερο μπροστά στις πρώτες αυξήσεις σε ένα βασικό αγαθό: το ψωμί. Οι αρτοποιοί κάνουν λόγο για 10-15%, χωρίς να διευκρινίζεται αν στα αρτοσκευάσματα πολυτελείας και στα άλλα είδη ψωμιού, οι αυξήσεις θα είναι υψηλότερες.
Ανεβαίνουν οι τιμές και στα super market -Ποια προϊόντα επηρεάζονται περισσότερο
Ο Σεπτέμβριος μπαίνει με αυξήσεις και στα ράφια των super markets και μάλιστα με τον πλέον επίσημο τρόπο. Οι εταιρίες έχουν αποστείλει ενημερωτικά e-mail και πάμε για αυξήσεις ως 15% σε λάδια, μπισκότα, καταψυγμένα, συσκευασμένα τρόφιμα, γαλακτοκομικά. Οι καταναλωτές παρατηρούν, πάντως, ήδη ανατιμήσεις, οι οποίες πολλές φορές καλύπτονται από συνδυαστικές προσφορές προϊόντων.
Ο «τζόγος» με τον καφέ
Μεγάλος τζόγος θα γίνει, όπως φαίνεται, με τον καφέ. Οι καταστροφές στις φυτείες της Βραζιλίας προκάλεσαν σοκ στις διεθνείς αγορές, με αποτέλεσμα η τιμή του να έχει αυξηθεί κατά 49%, χωρίς μάλιστα να διαφαίνεται προοπτική μείωσης του, καθώς η ζημιά στον κύκλο της παραγωγής δεν αποκαθίσταται από τη μια ημέρα στην άλλη. Σε ανάλογη περίπτωση, όταν η γρίπη των χοίρων είχε ρημάξει την κινεζική παραγωγή και είχε εκτοξεύσει τις τιμές του χοιρινού κρέατος παγκοσμίως, το εγχώριο σουβλάκι είχε τραβήξει τον ανήφορο, χωρίς φυσικά να επιστρέφει στα πρότερα επίπεδα όταν ομαλοποιήθηκε η διεθνής παραγωγή-ζήτηση χοιρινού κρέατος.
Επίκειται «τσουνάμι» στα νωπά προϊόντα
Στα νωπά προϊόντα τα πράγματα είναι ακόμα πιο σύνθετα. Από τη μια, είναι το υψηλότερο κόστος παραγωγής. Πέρα από το πετρέλαιο (κίνηση, θερμοκήπια κ.λ.π.), σημαντικές ανατιμήσεις ως και 45% καταγράφονται σε λιπάσματα, σπόρους, ζωοτροφές. Από την άλλη, είναι οι ελλείψεις λόγω φυσικών καταστροφών. Για παράδειγμα, οι καταναλωτές φέτος πλήρωσαν πιο ακριβά από πέρσι τα ροδάκινα και τα κεράσια, καθώς ο παγετός της Άνοιξης ρήμαξε την παραγωγή. Σύμφωνα με τα στοιχεία χονδρικής (ΟΚΑΑ), η επικρατούσα τιμή στα λευκόσαρκα ροδάκινα την περασμένη εβδομάδα ήταν 1,60 ευρώ/ κιλό έναντι 0,90 ευρώ/ κιλό πέρσι. Αντίστοιχα, μεγάλη ζημιά προκάλεσε και ο παρατεταμένος καύσωνας του Αυγούστου, ο οποίος έπληξε τομάτες, αγγούρια, φασολάκια κι απ’ ότι λένε οι παραγωγοί, ζημιά ανάλογη έγινε σε μπρόκολα, κουνουπίδια κ.λ.π. Αν βάλει κανείς στην εξίσωση την έλλειψη στην αγορά που ήδη δημιουργεί η απώλεια οπωροκηπευτικών από τη Β. Εύβοια, έχει την εικόνα. Όπως σημειώνουν παράγοντες της αγοράς, οι αυξήσεις κατά 8% στα οπωροκηπευτικά και 5% στα φρούτα, που είδαμε τον Ιούλιο, θα είναι υγιεινός περίπατος μπροστά σε αυτά που έρχονται.
Τι γίνεται με τις αυξήσεις στο ρεύμα
Οι ανατιμήσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα είναι μια κατηγορία από μόνες τους, καθώς πλήττουν και τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Η αύξηση κατά 85% του φυσικού αερίου και η πίεση στις χονδρικές τιμές απαιτούν καίρια κρατική παρέμβαση, έτσι ώστε να μην περάσουν στα τιμολόγια λιανικής. Ήδη, η ΔΕΗ από τις 5 Αυγούστου έχει ενεργοποιήσει μειωμένα 30% τιμολόγια για οικιακή χρήση και 50% για αγροτική, αλλά μένει να διαπιστωθεί αν αυτό είναι αρκετό για να μην υπάρξουν επιβαρύνσεις, ενώ αναμένονται κινήσεις κι από τους ιδιώτες παρόχους που κατέχουν περίπου το 35% της αγοράς. Η κυβέρνηση και συγκεκριμένα το υπουργείο Περιβάλλοντος προσανατολίζονται στην αξιοποίηση του ταμείου για τις εκπομπές ρύπων αλλά και των πόρων που εξοικονομούνται από τη διασύνδεση των νησιών και την ενεργοποίηση φωτοβολταϊκών, προκειμένου να προστατευθούν τα ευάλωτα νοικοκυριά. Ωστόσο είναι προφανές ότι το σύνολο των νοικοκυριών και οι επιχειρήσεις, που βγαίνουν «τραυματισμένα» από την πανδημία, δεν αντέχουν τέτοιες επιβαρύνσεις, οι οποίες εν πολλοίς απορροφούν τα οφέλη από τη μείωση της άμεσης φορολογίας (εισφορά αλληλεγγύης, χαμηλός φορολογικός συντελεστής) και των ασφαλιστικών εισφορών. Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν υπάρχουν τα περιθώρια μείωσης κάποιων Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης π.χ. στα ενεργειακά προϊόντα ή αναστολής τους π.χ. στον καφέ, για όσο διάστημα διαρκέσει αυτή η κρίση. Σύμφωνα, άλλωστε, με την επικρατούσα άποψη στην ΕΚΤ αλλά το ΔΝΤ, οι ανατιμήσεις αυτές θα υποχωρήσουν μέσα στο 2022, οπότε η ισχύς της ρήτρας διαφυγής από τους κανόνες των πλεονασμάτων δίνει τα περιθώρια για τέτοιου είδους δημοσιονομικές παρεμβάσεις προσωρινού χαρακτήρα.
Τα συγκριτικά στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν, άλλωστε, ότι η αναλογία των έμμεσων φόρων στην Ελλάδα, σε σχέση με το σύνολο των εσόδων, κινείται πολύ υψηλότερα από το μέσο όρο των υπολοίπων χωρών. Ως γνωστόν, η έμμεση φορολογία είναι η πιο άδικη, καθώς «χτυπά» αδιακρίτως, πόσο μάλλον όταν οι δαπάνες για διατροφή είναι ανελαστικές…
Πηγή: iefimerida.gr
