Πώς ψήφισε η Θεσσαλία σε μια από τις πιο ταραγμένες περιόδους της νεότερης ελληνικής ιστορίας; Ποιες κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις διαμόρφωσαν την εκλογική της συμπεριφορά; Σε ποιον βαθμό ακολούθησε τις εθνικές εκλογικές τάσεις και σε ποιον βαθμό συγκρότησε και τη δική της, ιδιαίτερη εκλογική ταυτότητα;
Στα ερωτήματα αυτά επιχειρεί να απαντήσει ο Πάνος Σκοτινιώτης στο νέο του βιβλίο “Η Θεσσαλία στην κάλπη, 1910–1936. Από τον Βενιζέλο στον Μεταξά, που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια.
Η περίοδος 1910–1936 αποτελεί μια από τις πλέον κρίσιμες καμπές της νεότερης ελληνικής ιστορίας: Βενιζελισμός, αντιβενιζελισμός και Εθνικός Διχασμός∙ Μικρασιατική Καταστροφή, προσφυγική εγκατάσταση, Μεσοπόλεμος και συνέχιση του Διχασμού∙ αγροτική μεταρρύθμιση, αστικός μετασχηματισμός και κοινωνικές αναδιαρθρώσεις∙ ριζοσπαστικά σκιρτήματα, αγροτισμός και ΚΚΕ∙ πολιτική αστάθεια και εκτροπές, με κατάληξη τη δικτατορία Μεταξά, από την επιβολή της οποίας συμπληρώνονται φέτος ενενήντα χρόνια.
Στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκονται τα εκλογικά αποτελέσματα, η γεωγραφία της ψήφου, οι διαφοροποιήσεις ανά θεσσαλικό νομό και επαρχία, τα τοπικά πολιτικά δίκτυα και τα πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν στην πολιτική ζωή της Θεσσαλίας. Η μετάβαση, παράλληλα, από την ψηφοφορία με σφαιρίδιο στην εκλογή με ψηφοδέλτιο φωτίζει μια σημαντική θεσμική και πολιτική αλλαγή.
Συνδυάζοντας την επεξεργασία των εκλογικών δεδομένων με την πολιτική, κοινωνική και οικονομική ιστορία, ο συγγραφέας επιχειρεί να ανασυνθέσει όχι μόνο το ποιος κέρδισε και ποιος έχασε στις εκλογές, αλλά και το κοινωνικό και πολιτικό υπόβαθρο πίσω από την ψήφο. Η κάλπη γίνεται, έτσι, ένας τρόπος να διαβαστούν οι μετασχηματισμοί της θεσσαλικής κοινωνίας και, μέσα από αυτούς, οι μεγάλες αλλαγές της ελληνικής κοινωνικής και πολιτικής ζωής σε μια περίοδο πυκνών και καθοριστικών εξελίξεων.
Η μελέτη, καρπός πολύχρονης και απαιτητικής έρευνας, χαρακτηρίζεται από ρέουσα αφήγηση, διεισδυτική ανάλυση, πλούσια τεκμηρίωση και διεπιστημονική προσέγγιση. Αξιοποιώντας ευρύτατο φάσμα πρωτογενών και δευτερογενών πηγών, προσφέρει ένα υπόδειγμα τοπικής ιστορίας, που συνομιλεί δημιουργικά με την ευρύτερη εθνική πραγματικότητα. Η έκδοση συμπίπτει, μάλιστα, με μια περίοδο έντονης πολιτικής και εκλογικής κινητικότητας στη χώρα μας. Η σύμπτωση αυτή πολλαπλασιάζει το ενδιαφέρον, καθώς αναδεικνύει τη διαχρονική αξία της πολιτικής και εκλογικής ιστορίας της Θεσσαλίας.
Ο Πάνος Τρ. Σκοτινιώτης γεννήθηκε το 1954 στην Αθήνα και από το 1958 ζει στον Βόλο. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ και συμμετείχε στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα.
Παράλληλα με τη μακρά πορεία του ως δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, είχε πολύπλευρη παρουσία στον δημόσιο βίο. Εκλέχθηκε βουλευτής με την Αριστερά, νομάρχης Μαγνησίας και δήμαρχος Βόλου, ενώ διετέλεσε γενικός γραμματέας του υπουργείου Εσωτερικών στην οικουμενική κυβέρνηση Ζολώτα, καθώς και μέλος της Επιτροπής των Περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο πλαίσιο της συστηματικής ενασχόλησής του με ζητήματα τοπικής αυτοδιοίκησης και διοικητικής μεταρρύθμισης, συνέβαλε στη συγγραφή του συλλογικού τόμου Από τη Νομαρχιακή στην Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση (επιμ. Γ. Χ. Σωτηρέλη – Θ. Γ. Ξηρού, εκδ. Παπαζήση 2010), που κυκλοφόρησε στη σειρά μελετών του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Τα τελευταία χρόνια έχει στραφεί στην ιστορικοπολιτική έρευνα. Το 2022 κυκλοφόρησε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Θεσσαλίας το πρώτο του βιβλίο, Μαγνησία και Πολιτική εν καμίνω, 1934-1967. Ανατομία της κάλπης και Μετασχηματισμοί, με πρόλογο του Ηλία Νικολακόπουλου.
