Του Γιώργου Παγουλάτου *

Μερικές «αιρετικές» σκέψεις με αφορμή την εξελισσόμενη ένταση με την Τουρκία

  1. Η κυβέρνηση αντιδρά όπως πρέπει. Παρατάσσει τα πολεμικά μας πλοία, κινητοποιεί εταίρους και συμμάχους. Κυρίως αντιδρά με ψυχραιμία. Σε αυτή τη χορογραφία εντυπώσεων, έχει σημασία να καταγραφείς διεθνώς ως δύναμη νομιμότητας και αυτοσυγκράτησης.
  2. Ο Ερντογάν προκαλεί, ακουμπώντας τα καλώδια του Ορούτς Ρέις στο βυθό, για να δείξει ότι αμφισβητεί ότι το συγκεκριμένο τμήμα ανήκει στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, όπως είναι η επίσημη θέση της Ελλάδας. Τίποτα καινούριο εδώ. Τα πλοία του πάντως πλέουν σε διεθνή ύδατα.
  3. Η υφαλοκρηπίδα αφορά κυριαρχικά δικαιώματα, όχι κυριαρχία. Κυριαρχικά δικαιώματα, δηλαδή εξερεύνηση και εκμετάλλευση. Για να ασκήσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο απαιτείται οριοθέτηση.
  4. Η οριοθέτηση απαιτεί συμφωνία με την Τουρκία. Μια συμφωνία αναπόφευκτα προϋποθέτει αμοιβαίους συμβιβασμούς. Αυτό έγινε και στη συμφωνία οριοθέτησης με την Ιταλία και την Αίγυπτο: δεχτήκαμε μικρούς συμβιβασμούς, αλλά είμαστε σε καλύτερη θέση από ό,τι πριν τη συμφωνία. Το ίδιο και η Ιταλία και η Αίγυπτος -αλλιώς δεν θα την υπέγραφαν.
  5. Προφανώς η Ελλάδα δεν θα προσέλθει σε διάλογο με την Τουρκία υπό το κράτος απειλών ή εκβιασμών. Η πρωτοβουλία πρέπει να είναι δική μας, όπως και ο προσδιορισμός της ατζέντας.
  6. Αν δεν υπάρξει συμφωνία με την Τουρκία τότε πρέπει να παραπέμψουμε τη διαφορά μας στο Διεθνές Δικαστήριο, στη Χάγη.
  7. Δεν νοείται να ισχυρίζεσαι ότι λειτουργείς στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και να αποφεύγεις το Διεθνές Δικαστήριο, και μάλιστα με το επιχείρημα ότι δεν θα σου δώσει όλα όσα ισχυρίζεσαι ότι έχεις. Είναι σαν να ισχυρίζεσαι ότι έχεις τίτλους ιδιοκτησίας αλλά να αρνείσαι να τους κατοχυρώσεις στις αρμόδιες αρχές. Χωρίς κατοχύρωση/οριοθέτηση είναι τίτλοι άνευ αξίας.
  8. Η άλλη επιλογή είναι να περιμένεις. Λένε κάποιοι: δεν είναι η κατάλληλη στιγμή. Διότι ο Ερντογάν είναι αδύναμος, έχει εθνικιστική αντιπολίτευση απέναντί του. Δηλαδή θα είναι καλύτερα όταν η εθνικιστική του αντιπολίτευση γίνει κυβέρνηση; Και πότε ακριβώς κατά τους αναλυτές της καθ’ ημάς ρεαλπολιτίκ ήταν η κατάλληλη στιγμή για διάλογο με την Τουρκία; (Ποτέ!). Έτσι πέρασαν 46 χρόνια από το 1974. Μπορούν να περάσουν άλλα 46 μέχρι το 2066. Η Τουρκία είναι ισχυρότερη σήμερα από ό,τι το 1974, θα είναι ισχυρότερη (δημογραφικά και στρατιωτικά) κάθε δεκαετία που περνάει. Πόσο έξυπνη είναι η διολίσθηση δια της αναβολής, και πόσο εθνικά υπεύθυνη;
  9. Η διαφορά μας με την Τουρκία αφορά την πλουτοπαραγωγική εκμετάλλευση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Επαναλαμβάνω, χωρίς συμφωνία δεν υπάρχει οριοθέτηση, χωρίς οριοθέτηση δεν υπάρχει εκμετάλλευση. Το παράθυρο ευκαιρίας για τα όποια κοιτάσματα (λόγω European green deal, πτώσης τιμών υδρογονανθράκων, κλπ) κλείνει κάθε χρόνο που περνάει. Όλος ο καυγάς θα είναι χωρίς αντικείμενο. Το δόγμα της αδράνειας βλάπτει τα εθνικά συμφέροντα.
  10. Όλα τα παραπάνω συνιστούν κοινή λογική. Για κάποιο λόγο, στη χώρα μας αποτελούν αιρετικές απόψεις.

* Καθηγητής Ευρωπαϊκής Πολιτικής και Οικονομίας στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Πηγή: FB