Ξεκινάει σήμερα και επίσημα το νέο δικαστικό έτος. Με έναν μεγάλο όμως ασθενή. Την ίδια την Ελληνική Δικαιοσύνη (για την ακρίβεια την απονομή της δικαιοσύνης).
Ενώ οι λειτουργοί της – σ’ όλα τα επίπεδα – είναι σαφώς ικανότεροι και πιο μορφωμένοι σε σχέση με το παρελθόν, εν τούτοις, το πρόβλημα της απονομής της δικαιοσύνης, αντί να λυθεί, διογκώνεται. Και οι αιτίες είναι πολλές. Η Δικαιοσύνη είναι αργή και όταν απονέμεται με καθυστέρηση παύει να επιτελεί το σκοπό της. Είναι διεκπεραιωτική και τυπολατρική, αποφεύγοντας πολλές φορές την ουσιαστική κρίση. Είναι συντηρητική, αποφεύγοντας, κατά κανόνα, τις κοινωνικές προκλήσεις και εξελίξεις. Επιχειρεί ν’ αυτονομηθεί και να μην δέχεται τον έλεγχο (όχι το δικαιοδοτικό) και τη διείσδυση άλλων εξουσιών (βλ. το διάλογο για τον τρόπο επιλογής της ανώτερης ηγεσίας). Η ίδια «φλερτάρει» με το νομοθετικό έργο, επιχειρώντας, πολλές φορές, να υποκαταστήσει, επί το αυστηρότερο, τις επιλογές της πολιτείας, με ερμηνευτικές κατασκευές και προσεγγίσεις που απέχουν απ’ την αυθεντική βούληση του νομοθέτη (π.χ. ενδεχόμενος δόλος, επικίνδυνη οδήγηση, εγκληματικές οργανώσεις, κ.ο.κ.). Λειτουργεί φοβικά απέναντι στην εξουσία, αποφεύγοντας να συγκρουστεί μαζί της και να επιτελέσει το βασικό της έργο, του ελέγχου δηλαδή της αυθαιρεσίας της. Δεν είναι και τόσο ανεξάρτητη, όχι επειδή είναι διεφθαρμένη (αυτό είναι σπάνιο), αλλά επειδή δεν έχει το σθένος ν’ αντισταθεί στην εκτελεστική εξουσία. Και τούτο, όχι διότι η τελευταία της επιτάσσει την κρίση της (ελάχιστα πιθανό), αλλά επειδή η ίδια θεωρεί ότι η αντίθεση στις επιλογές της εκτελεστικής εξουσίας δεν θα τύχει της επιβράβευσής της (και έτσι αυτοπεριορίζεται). Ως αποτέλεσμα, μεγάλη μερίδα πολιτών σκέφτεται ότι οι ποινικοί νόμοι επινοήθηκαν για να εμποδίζουν τους φτωχούς να κλέβουν απ’ τους πλούσιους και η αστική νομοθεσία για να επιτρέπει στους πλούσιους να κλέβουν τους φτωχούς. Παρόλα αυτά, η Δικαιοσύνη είναι ο βασικότερος πυλώνας της Δημοκρατίας και χρειάζεται τη στήριξη όλων μας, τουλάχιστον όσων πιστεύουν στην ανάγκη μίας δίκαιης κοινωνίας. Διαφορετικά υπάρχει ο κίνδυνος να θεωρηθεί ότι «Δίκαιον ουκ άλλο τι εστί, παρά το του κρείττονος συμφέρον» ή αλλιώς ότι «Δίκαιο είναι η επιβολή της ισχύος μίας τάξεως πάνω σε άλλη».
Καλή δικαστική χρονιά, με ευχές γι’ αποδοτικότερη και ορθότερη απονομή δικαιοσύνης.



Προηγούμενο άρθροΣαμ Αλτμαν: Ο κόσμος έχει δίκιο να φοβάται την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά θα πρέπει να μας δείξει εμπιστοσύνη